CORONA SALGINI OLDUĞU BU DÖNEMDE PNOMOKOK (Zature) AŞISI YAPTIRMALI MIYIZ?

(Kardiyoloji uzmanı olduğum için bu soruların cevabını ilgili uzmanlık alanlarından edinmek daha doğru olacağını söyleyerek başlamalıyım. Sıklıkla bu soruyla karşılaştığım için verdiğim yanıtların bir özetini buraya yazıyorum.
Temel olarak sağlığın korunması ilgi alanım olduğu için bu yazının size fikir verebileceğini umuyorum. Ama son kararınızı enfeksiyon hastalıkları uzmanı, göğüs hastalıkları uzmanı gibi Pnomoni enfeksiyonu ile ilgilenen uzman doktorlara sorarak almanızı öneririm. )

Zatürre (Tibbi ismi Pnömoni) yazıda mesleki yakınlık gereği pnömoni kelimesini daha sık kulandım

Zatürre (pnömoni) enfeksiyonu toplum kökenli ve hastane kökenli olmak üzere ikiye ayrılır. Bu yazıda temel konumuz toplum kökenli pnömonidir.

Bilinen bir immün yetmezliği (vücudu enfeksiyonlara karşı koruyan fonksiyonlarda eksikliği)  olmayan kişinin toplumdan kazandığı pnömoni toplum kökenli pnömoni (TKP) olarak tanımlanmaktadır. ABD’de yılda 5.6 milyon kişide TKP oluştuğu ve bunların 1.1 milyonunun hastanede tedavi gerektirdiği hesaplanmaktadır. TKP olgularının %22 ile %50’sinin hastaneye yatırıldığı ve %6’sının yoğun bakımda tedavi gerektirdiği bildirilmektedir. Ayaktan tedavi edilen hastalarda mortalite (ölüm oranı) %1-5 arasında iken; hastanede tedavi edilen olgularda ortalama mortalite (ölüm oranı) %12'ye; özellikle de yoğun bakım desteği gerektiren hastalarda ise %40'a ulaşmaktadır. (kaynak  https://file.toraks.org.tr/TORAKSFD23NJKL4NJ4H3BG3JH/mesleki-kurslar-2-ppt-pdf/Tevfik_Ozlu.pdf )
Dr. Tevfik Özlü'nün hazırladığı metinde yer olan oranlara baktığımızda TKP'nin ne kadar yaygın ve önemli bir hastalık olduğu ortadadır. İlginç olan ise bu pnömoniyi sıklıkla oluşturan ekten Streptococcus pneumoniae bir aşısı var olmasına rağmen bu kadar enfeksiyon ve ölüm gerçekleşmektedir. (elbette S. pneumoniae dışında da etkenler bu hastalığı oluşturabilir ama daha az sıklıkla görülüler)

Pnömokok aşıları S. pneumoniae enfeksiyonuna karşı koruyuculuk sağlar. Özellikle risk grubu kişilerde (ileri yaş, kronik hastalıkları olanlarda - şeker hastalığı, hipertansiyon, kalp damar hastalığı vb) bu aşının yapılması önerilir. 5 yıllık bir koruyuculuğu vardır. Alerjik reaksiyon dışında önemli  bir yan etkisi yoktur.
Başlıkta bahsettiğim konuya yani CORONA salgını olan bu dönemde zature aşısı yapılsın mı?
 Kişi riskli grupta ise zaten yapılmış  olmalıydı. Ama yaptırmamış. Şimdi yaptırsın mı? Yaptırabilir. Ama bu dönemde hastaneye gidip aşı yaptırma olası COVİD  enfeksiyonu açısından bir risk oluşturmaktadır. Almanya başbakanı Merkel bu  aşıyı yaklaşık 3 hafta önce yaptırdı. Ancak Merkel'e aşı yapan doktorda CORONA virüs + saptandı. Sonra Merkel karantina süreci yaşadı. Bu esnada COVİD hastalığına yakalanabilirdi.
Bu riski almayı gerektiren bir durum var mı? Şu anda toplum virüs salgını nedeniyle izole, yakın temas çok azaldı, kişisel temizlik kurallarına çok dikkat ediliyor. Bu önlemler toplum kökenli zature ihtimalini de oldukça azaltıyor. Bakteriyel bir enfeksiyon riski bu koşullarda çok belirgin azalmış olacaktır. Yani bundan 2 ay öncesine göre kişinin toplum kökenli zature olma ihtimali çok düşmüştür.
COVİD enfeksiyonu ile yatan kişilerde üstüne bakteriyel bir enfeksiyon oluşursa bu hastane kaynaklı enfeksiyon olma olasılığı çok daha yüksek bu durumda ise etken başka bakteriler olacaktır. dolasıyla kişinin  yaptırdığı Pnömokok aşısı burada işe yaramayacaktır. Bu durumlarda zaten ilgili doktor gerekli antibiyotik tedaviyi başlayacaktır. Bu açıdan da bakılınca zature aşısı büyük bir önem arz etmemektedir.
Sonuç olarak risk grubunda olmayan kişilerin pnömokok aşısı yaptırmasının bir anlamı olmadığını düşünüyorum. Ki aşırı talep nedeniyle zaten aşı yapılması gereken risk grubu kişiler aşıya ulaşamamaktadır.
Risk grubu kişiler olası COVİD enfeksiyonu riskini  sıfır olduğu koşullarda aşı yapabilmesi mümkün ise olabilirler. Ama hastane koşullarında aşı olmak potansiyel COVİD enfeksiyonu riski oluşturduğu için faydadan çok zarar getirebilir. Her tıbbi öneri de olduğu gibi burada da risk fayda analizi yapılması gerekir. 
Sağlıkla kalın
Dr. Deniz